In aquariumkringen wordt over water veel verteld, net als in de politiek te veel naast de kwestie. Niettegenstaande water één van de eenvoudigste moleculen is, kan water bijna oneindig veel stoffen en mineralen oplossen. Vandaar dat er zoveel verschillende watertjes zijn! In zeven puntjes en met drie vragen wordt gepoogd klare wijn te schenken voor beginners of voor zij die twijfels hebben. Of wat je zonder vóórkennis van chemie en moeilijke woorden als aquariaan zeker moet weten over water!

1. De pH

Eén van de meest besproken eigenschappen van water. Het zegt ons iets over de zuurtegraad ervan. Zuiver water bestaat uit twee soorten ionen. De ene zijn waterstofionen (H+) en de andere hydroxyde ionen (OH-). pH is een afkorting van pondus Hydrogenium. Dat is Latijn voor "gewicht aan waterstofionen".
Een paar eeuwen geleden hebben wiskundigen het aantal ionen gewogen en geteld. Die mensen hadden vroeger veel tijd. In zuiver water telden ze evenveel waterstofionen als hydroxyde-ionen nl. 10.000.000 stuks of het cijfer 1 met 7 nullen! Dat hebben ze water met een pH = 7 genoemd. In zuurwater telden ze bvb. maar 10.000 (4 nullen) ionen. Het lag voor de hand dat ze dat pH = 4 noemden. Een rare methode (heeft iets met logaritme te maken) maar ze waren van al die nullen verlost en er was een maatstaf ontstaan waarmee ze concentraties konden meten!
Al de rest wat volgt zijn pure afspraken : Het omgekeerde van een zuur is een base. Als water een pH heeft van meer dan 7 noemen ze dat een base, neutraal wil zeggen pH = 7.
In oude boeken noemen ze het omgekeerde van een zuur ook alkalisch. Zeewater en water uit de Afrikaanse meren heeft een pH tussen de 8 en 8,5; in het Amazone-bekken heeft het water een pH van rond de 6,5; planten doen het in een gezelschapsaquarium best bij een pH tussen de 6 en 7; azijn heeft een pH van minder dan 3 en kalkwater een pH van 12.

2. CO₂

Koolstofdioxyde (koolzuurgas) is een gas dat zowel mensen als vissen uitademen. Wij ademenen in rust tussen de 1 en de 5 % koolzuurgas uit, de rest is stikstof en zuurstof. CO₂ lost verschrikkelijk goed op in water als dat water niet verzadigd is van CO₂. Overdag in het aquarium is CO₂ voedsel voor de planten en ze zullen op hun beurt zuurstof afgeven aan onze vissen. CO₂ heeft niets met het soort water of het soort aquarium te maken... Maar CO₂ maakt water wel zuur waardoor de pH daalt. De grootte van de pH-daling is echter afhankelijk van de hoeveelheid CO₂ die de alle vissen samen afgeven en de hoeveelheid carbonaten en bicarbonaten die in dat water aanwezig zijn. Wat die carbonaten en bicarbonaten zijn, dat lees je straks.
Er is scheikundig zeer weinig verschil tussen CO₂ koolzuur en CO of koolmonoxyde. Beiden zijn kleur- en reukloos, maar de laatste is zeer giftig voor mens en dier. Een zuurstofje meer of minder is van levensbelang.

3. Regenwater

Wolken bevatten waterdamp en dat is water in gasvorm. Aan die waterdamp plakt stof, roetdeeltjes, kerosine, vulkanische stof, zwaveldampen enz. Komt dat naar beneden dan noemen we dat regenwater. Dat je bij voorkeur je vissen daarin niet laat zwemmen weet iedereen. Als die stoffen daar uit zijn (daarom filter je regenwater met actieve kool voor je het gebruikt) dan beschik je over mineraal arm water, vrij van schadelijke stoffen en zonder kleurstoffen. Straks gaan we dat gereinigd regenwater "zacht water" noemen.

4. Stadswater of leidingwater

Laat het maar regenen ... Al dat water zinkt in de bodem en het stof blijft in de bovenste zandlagen achter en het water sijpelt door de vele grondsoorten heen naar grote wateraders. De watermaatschappijen pompen nu het water uit de grond. Op zijn weg door de bodem nam het regenwater uit die bodemlagen veel mineralen op. Komen deze stoffen veelvuldig voor dan zal het water zelfs "hard" aanvoelen of soms gekleurd zijn. Zo zal het schuimen van zeep in hard water bemoeilijkt worden of ziet het bruin als ijzerertsen aanwezig zijn in de waterwingebieden.
De maatschappijen mengen dat water door meerdere "putten" of waterspaarbekkens te verbinden met elkaar. Om besmettingen te voorkomen voegen ze daar chloor of fluor aan toe. Dat alles maakt dat er overal in Vlaanderen een ander soort water uit het kraantje stroomt!
Als ze schrijven: die vissen kweken zelfs op stadswater dan moet de samenstelling van dat kraantjes water vermeld worden.